6 مدل درآمدی اختراع

چرا هر اختراع ثبت شده به یک مدل درآمدی نیاز دارد؟

 

ثبت یک اختراع نقطه پایانی فرآیند اختراعات نیست، بلکه تنها خط شروع مسیر تجاری‌سازی است. یک پتنت، محافظت قانونی از اختراع شما را تضمین می‌کند و مانع کپی‌برداری رقبا می‌شود، اما خود به خود درآمدزا نیست. ارزش واقعی پتنت شما در گرو انتخاب یک مدل درآمدی مناسب است که آن را از یک دارایی فکری (IP) صرف، به یک جریان نقدی پایدار تبدیل کند.

در این مقاله، شش مدل درآمدی اصلی را که برای اختراعات فیزیکی، محصولات و فرآیندهای ثبت شده در سراسر جهان استفاده می‌شوند را برای افرادی که می‌خواهند از اختراع خود درآمد داشته باشند، توضیح داده‌ام.

ابتدا 3 مدل درآمدی اختراع را که ریسک کمتری نسبت به مدل های دیگر دارند را بررسی می کنیم:

بخش اول: ۳ مدل درآمدی اختراع ثبت شده (روش‌های کم‌ریسک)

برای مخترعانی که تمایلی به درگیری مستقیم با فرآیندهای پیچیده تولید، توزیع و بازاریابی ندارند، این مدل‌ها بهترین گزینه هستند.

۱- اعطای حق امتیاز (Licensing Model) – «اجاره دادن» اختراع

این رایج‌ترین و کم‌ریسک‌ترین مدل برای مخترعان فردی است.

شما حق قانونی تولید، استفاده یا فروش اختراع ثبت شده خود را به یک شرکت بزرگتر یا یک تولیدکننده باتجربه واگذار می‌کنید. در واقع، شما انحصار خود را برای کسب درآمد، در اختیار دیگری قرار می‌دهید.

جریان درآمدی به چه صورت است؟

* حق‌الامتیاز: اصلی‌ترین درآمد که به صورت درصدی از فروش خالص یا سود شرکت لایسنس‌گیرنده پرداخت می‌شود (مثلاً ۴ تا ۷ درصد فروش).

* هزینه اولیه: مبلغی که در ابتدای عقد قرارداد برای پوشش هزینه‌های ثبت و توسعه اولیه اختراع دریافت می‌شود.

* مزیت کلیدی: درآمد غیرفعال، عدم نیاز به سرمایه‌گذاری در تولید و توزیع، و مقیاس‌پذیری سریع از طریق شبکه شرکت‌های بزرگ.

2- فروش کامل اختراع: خروج یکجا

این مدل برای کسب درآمد فوری و خروج کامل از مالکیت اختراع مناسب است.

شما مالکیت کامل و دائمی اختراع خود را به یک شرکت یا صندوق سرمایه‌گذاری دارایی‌های فکری می‌فروشید.

جریان درآمدی: دریافت یک مبلغ ثابت و قابل توجه به صورت یکجا.

اغلب زمانی استفاده می‌شود که اختراع برای استراتژی بلندمدت شرکت خریدار حیاتی باشد، یا زمانی که مخترع نیاز به سرمایه نقد بالا و سریع دارد.

3- فرنچایز

این مدل برای فرآیندهای تولیدی یا مدل‌های تجاری که بر پایه یک اختراع بنا شده‌اند، ایده‌آل است.

اگر اختراع شما یک فرآیند منحصربه‌فرد یا یک متد خاص عملیاتی باشد، شما حق استفاده از آن فرآیند، دانش فنی و گاهی اوقات برند را به اشخاص ثالث واگذار می‌کنید.

جریان درآمدی: دریافت هزینه حق امتیاز مستمر و حق عضویت اولیه.

در بخش بعدی 3 مدل درآمدی اختراع که ریسک بیشتری دارد اما پربازده است را بررسی می‌کنیم.

بخش دوم: ۳ مدل درآمدی با کنترل کامل (روش‌های پربازده)

این مدل‌ها نیاز به سرمایه‌گذاری، مدیریت و ریسک بیشتری دارند، اما در صورت موفقیت، می‌توانند بالاترین بازدهی را برای مخترع داشته باشند.

4-  فروش مستقیم محصول

این مدل سنتی است.

تأسیس شرکت، تولید انبوه اختراع فیزیکی و فروش آن به صورت مستقیم (B2C) یا از طریق کانال‌های توزیع (B2B).

جریان درآمدی: درآمد حاصل از فروش دستگاه‌ها یا محصولات فیزیکی.

* چالش: نیاز به مدیریت زنجیره تأمین، کنترل کیفیت، تیم فروش و سرمایه اولیه کلان.

5-  فروش لوازم جانبی و قطعات مصرفی

اگر اختراع شما یک پلتفرم یا دستگاه پایه باشد، این مدل فوق‌العاده سودآور است.

محصول اصلی (مثلاً دستگاه یا ماشین) را با سود کم یا حتی نزدیک به قیمت تمام شده می‌فروشید. تمرکز اصلی بر قفل کردن مشتری در استفاده از مواد مصرفی، قطعات یدکی یا خدمات انحصاری که سودآوری بالایی دارند، است.

نمونه: فروش پرینتر (پایه) و کسب سود اصلی از فروش کارتریج و جوهر (مصرفی).

6-  مدل خدمات مبتنی بر فرایند

در صورتی که اختراع شما یک فرآیند یا روش تولید بسیار کارآمد باشد.

به جای لایسنس دادن فرآیند، شما از آن برای ارائه خدمات به شرکت‌های دیگر استفاده می‌کنید. (مثلاً شما با استفاده از دستگاه اختراع ‌شده خودتان، خدمات برش لیزری فوق دقیق را به تولیدکنندگان دیگر می‌فروشید).

جریان درآمدی: دریافت هزینه بر اساس میزان استفاده یا نتیجه (Pay Per Use).

چگونه مدل درآمدی اختراع مناسبی را انتخاب کنیم؟

انتخاب مدل درآمدی برای اختراع شما به سه عامل بستگی دارد:

منابع شما: آیا توانایی مالی، فنی و زمان لازم برای تولید و توزیع مستقیم (مدل‌های پربازده) را دارید؟

میزان ریسک‌پذیری: آیا ترجیح می‌دهید با ریسک کمتر و درآمد غیرفعال (مدل لایسنسینگ) کنار بیایید؟

نوع اختراع: آیا محصول شما یک سیستم بسته (لوازم جانبی دارد) است یا یک فرآیند قابل تکرار (فرنچایز).

نکته مهم

اگر به دنبال مدل‌های درآمدی کم ریسک هستید، نیاز است یک ارائه خوب داشته باشید تا بتوانید اختراعتان را به صورت کامل، جامع و دقیق به خریدار، ارائه دهید. یک ارائه خوب تنها شامل بیان عملکرد اختراع نیست. ارائه کامل، ارائه‌ای است که ابعاد مختلف اختراع را به خریدار نشان دهد.

درصورتی که نیاز به مشاوره در زمینه ارائه اصولی اختراع خود داشتید، می‌توانید به ایمیل sadeghifatemeh2012@gmail.com برای گرفتن مشاوره رایگان، پیام بگذارید.

پیشنهاد: مطالعه مقاله” 5 اشتباه بزرگ در نوشتن اظهارنامه اختراع