بازی بینگو ایده

بازی بینگو ایده، ‎یک تکنیک ایده‌پردازی گروهی است که از ساختار بازی معروف «بینگو» الهام گرفته است.

‎در این روش، به جای اینکه خانه‌های کارت شامل اعداد باشند، هر خانه شامل یک محرک فکری است؛ مانند:

مشتری، فناوری، احساس، رنگ، زمان، طبیعت، کودک و …. ‎شرکت‌کنندگان باید برای هر خانه، ایده‌ای مرتبط با مسئله تولید کنند.

‎هدف تنها پر کردن کارت نیست. بلکه تولید بیشترین تعداد ایده‌های متنوع است. ‎به همین دلیل بسیاری از متخصصان نوآوری، Idea Bingo  را ترکیبی از بازی‌سازی (Gamification) و تفکر واگرا می‌دانند.

فلسفه اصلی بازی

‎ذهن انسان معمولاً در یک مسیر مشخص حرکت می‌کند. ‎اگر از یک مخترع بخواهید برای یک صابون ضدجوش ایده بدهد، احتمالاً به مواردی مانند: بسته‌بندی بهتر، رایحه جدید، قیمت کمتر، تبلیغات و … ‎فکر می‌کند.

‎اما اگر ناگهان کارت بینگو مقابل او کلمه «فضا» را قرار دهد، ذهن مجبور می‌شود ارتباط جدیدی بسازد. ‎در حقیقت کارت‌ها ذهن را از مسیرهای تکراری خارج می‌کنند.

 

چرا نام آن بینگو است؟

‎در بازی کلاسیک بینگو، بازیکنان تلاش می‌کنند یک ردیف یا ستون را کامل کنند. ‎در Idea Bingo نیز هر بار که فرد بتواند برای یکی از خانه‌ها یک ایده ارائه کند، آن خانه را علامت می‌زند. ‎وقتی یک ردیف، یک ستون یا کل کارت ‎تکمیل شود، بازی به پایان می‌رسد.

‎اما برنده واقعی کسی نیست که زودتر کارت را کامل کند. بلکه کسی است که ارزشمندترین ایده‌ها را تولید کرده باشد.

 

مراحل اجرای بازی بینگو ایده

مرحله اول: تعریف مسئله

‎ابتدا باید سؤال اصلی مشخص شود.

‎برای مثال:

 چگونه فروش این محصول را افزایش دهیم؟

چگونه هزینه تولید را کاهش دهیم؟

 چگونه تجربه مشتری را بهتر کنیم؟

 چگونه این اختراع را جذاب‌تر کنیم؟

‎هرچه سؤال دقیق‌تر باشد، کیفیت ایده‌ها بیشتر خواهد بود.

مرحله دوم: طراحی کارت بینگو

‎یک جدول ۵×۵ رسم می‌شود.

‎هر خانه شامل یک محرک است.

‎نمونه:

مشتری

فناوری

طبیعت

رنگ

زمان

کودک

سالمند

احساس

بازی

سرعت

قیمت

کیفیت

اینترنت

هدیه

محیط

آینده

حیوانات

انرژی

سفر

آموزش

موسیقی

فرهنگ

ورزش

لوکس

سلامت

مرحله سوم: تعیین زمان

‎معمولاً بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه زمان تعیین می‌شود. ‎در این مدت افراد باید تا جای ممکن خانه‌های بیشتری را تکمیل کنند.

مرحله چهارم: ارائه ایده‌ها

‎هر فرد ایده‌های خود را توضیح می‌دهد. ‎هیچ ایده‌ای در این مرحله رد نمی‌شود.

مرحله پنجم: ارزیابی

‎پس از پایان بازی، ایده‌ها دسته‌بندی می‌شوند. ‎معیارهایی مانند نوآوری، قابلیت اجرا، هزینه، ارزش بازار، جذابیت و … ‎برای انتخاب بهترین ایده‌ها استفاده می‌شوند.

 

روش انجام بازی بینگو ایده

‎فرض کنید ۱۰ نفر در جلسه حضور دارند. هر نفر یک کارت بینگو دریافت می‌کند. روی هر کارت یک جدول ۵×۵ وجود دارد (در مجموع ۲۵ خانه). داخل هر خانه یک «محرک ایده» نوشته شده است. ‎مثلاً کارت یکی از افراد می‌تواند این باشد:

فناوری

کودک

رنگ

سرعت

طبیعت

قیمت

سالمند

بازی

هدیه

سفر

انرژی

احساس

موضوع اصلی

اینترنت

ورزش

آینده

موسیقی

محیط زیست

لوکس

حیوانات

آموزش

فرهنگ

زمان

کیفیت

هوش مصنوعی

ممکن است خانه وسط آزاد (Free Space) باشد یا موضوع اصلی پروژه در آن نوشته شود.

حالا بازی چگونه انجام می‌شود؟

‎فرض کنید مسئله این است:

برای یک صابون ضدجوش ایده‌های جدید تولید کنید.

‎بازیکن به اولین خانه نگاه می‌کند.

‎خانه اول: کودک

‎از خودش می‌پرسد: ‎اگر این محصول مخصوص کودکان بود، چه ایده‌ای داشتم؟

‎ایده:  صابون ضدجوش با شخصیت کارتونی

‎خانه را علامت می‌زند.

‎خانه بعدی: سفر

‎پرسش: ‎اگر این محصول برای مسافران طراحی شود چه؟

‎ایده:  صابون کاغذی ضدجوش

‎خانه علامت می‌خورد.

‎خانه بعدی: هوش مصنوعی

‎پرسش: ‎هوش مصنوعی چه کمکی می‌تواند بکند؟

‎ایده: اپلیکیشنی که از روی عکس پوست، نوع صابون مناسب را پیشنهاد دهد.

‎باز هم خانه علامت می‌شود.

‎این روند برای تمام خانه‌ها ادامه پیدا می‌کند.

‎آیا کارت همه افراد یکسان است؟

‎دو روش وجود دارد.

‎روش اول: ‎کارت هر نفر متفاوت است. ‎بنابراین هر نفر از زاویه متفاوتی فکر می‌کند و در پایان صدها ایده متفاوت تولید می‌شود.

‎روش دوم

‎همه یک کارت یکسان دارند. ‎در این حالت هدف مقایسه کیفیت ایده‌هاست. ‎مثلاً همه باید برای خانه «طبیعت» ایده بدهند. ‎بعد بهترین ایده انتخاب می‌شود.

‎یک مثال کامل

‎فرض کنید ۵ نفر دور یک میز نشسته‌اند. ‎همه یک کارت دارند.

‎موضوع جلسه: چگونه یک خودکار نوآورانه طراحی کنیم؟

‎کارت یکی از افراد:

کودک

سالمند

ورزش

موسیقی

طبیعت

هوش مصنوعی

سفر

بازی

آب

آینده

رنگ

سرعت

انرژی

حیوانات

آموزش

هدیه

لوکس

فرهنگ

اینترنت

پزشکی

فضا

احساس

زمان

قیمت

این شخص برای خانه‌های مختلف ایده‌هایی مانند این تولید می‌کند:

 کودک: خودکاری که هنگام نوشتن اشتباهات املایی را با رنگ نشان دهد.

 ورزش: خودکار ضدتعریق برای ورزشکاران.

 فضا: خودکار مخصوص شرایط بی‌وزنی.

 حیوانات: خودکاری با بدنه زیست‌تخریب‌پذیر از مواد گیاهی.

 هوش مصنوعی: خودکاری که دست‌خط را هم‌زمان به متن دیجیتال تبدیل کند.

‎در پایان فقط یک نفر، با نگاه کردن به یک کارت، ۲۵ ایده اولیه تولید کرده است.

مثال دیگر

‎فرض کنید موضوع: ‎طراحی بطری آب جدید

‎کارت شامل کلمه «کودک» است.

‎ایده: ‎بطری‌ای که با بازی کردن کودک میزان نوشیدن آب را افزایش دهد.

‎خانه دیگر: طبیعت

‎ایده: ‎بطری ساخته‌شده از جلبک دریایی که پس از دور انداختن تجزیه شود.

‎خانه دیگر: هوش مصنوعی

‎ایده: ‎بطری هوشمندی که کم‌آبی بدن را تشخیص دهد.

کاربرد در بازاریابی اختراع

‎این تکنیک برای مخترعان ارزش ویژه‌ای دارد. ‎فرض کنید اختراعی در حوزه کشاورزی دارید. ‎به جای اینکه فقط درباره خود محصول فکر کنید، کارت‌های بینگو شما را وادار می‌کنند از دیدگاه‌های مختلف به اختراع نگاه کنید:

مشتری

 سرمایه‌گذار

 کشاورز

 کودک

 دولت

 صادرات

 محیط زیست

 فناوری

 هوش مصنوعی

 خدمات پس از فروش

‎نتیجه این نگاه چندبعدی، کشف فرصت‌هایی است که شاید هرگز در روش‌های معمول به ذهن نرسند.

 

پیشنهاد: در مقاله انواع روش‌های ایده‌پردازی لیستی از تمام تکنیک‌های ایده پردازی آمده است. برای مطالعه آن اینجا کلیک کنید.