خانه
درباره من
خدمات
دانش پذیران
مقالات
ارتباط با فاطمه صادقی
حق تقدم اختراع چیست؟
حق تقدم در ثبت اختراع یعنی مخترعی که اظهارنامه اختراع خود را در یک کشور ثبت کرده، می‌تواند در بازه مشخصی اظهارنامه همان اختراع را در کشورهای دیگر هم ثبت کند و همچنان تاریخ اولین ثبت را به‌عنوان مبنای اولویت خود حفظ کند. به زبان ساده: شما یک بار زودتر «صف» می‌ایستید و در مهلت قانونی، همین اولویت را به سایر کشورها منتقل می‌کنید.
این حق برای مخترع بسیار مهم است.چون در فاصله بین ثبت اولیه و ثبت در کشورهای دیگر، اگر کسی همان ایده را افشا کند، ثبت کند یا محصولی مشابه را بفروشد، معمولاً نمی‌تواند حق شما را از بین ببرد.
حق تقدم اختراع چگونه کار می‌کند؟
فرض کنید شما در تاریخ ۱ فروردین اظهارنامه اختراع را در ایران ثبت می‌کنید. اگر تا ۱۲ ماه بعد، همان اختراع را در کشور دیگری که عضو کنوانسیون پاریس است ثبت کنید، می‌توانید ادعای حق تقدم نسبت به تاریخ ۱ فروردین را مطرح کنید. بنابراین در ارزیابی «جدید بودن» اختراع، افشاها یا ثبت‌های انجام‌شده پس از تاریخ اولین اظهارنامه معمولاً علیه شما لحاظ نمی‌شوند.
حق تقدم اختراع چه مزایایی دارد؟
– حفظ اولویت ثبت: اگر پیش از شما کسی در کشور دیگر همان اختراع را ثبت کند، ولی شما در مهلت ۱۲ماهه با استناد به تاریخ اولین اظهارنامه اقدام کنید، اولویت با شماست.
– فرصت تصمیم‌گیری: می‌توانید ابتدا در یک کشور ثبت کنید و سپس با بررسی بازار، سرمایه، شریک تجاری و هزینه‌ها، کشورهای بعدی را انتخاب کنید.
– کاهش خطر افشا: اگر در این فاصله اختراع را در نمایشگاه، مقاله یا فروش محصول افشا کنید، در بسیاری از موارد این افشا پس از تاریخ حق تقدم نباید به ضرر شما تمام شود.
– مدیریت هزینه: به‌جای ثبت هم‌زمان در ده‌ها کشور، ابتدا یک اظهارنامه پایه ثبت می‌کنید و بعد مسیر بین‌المللی را انتخاب می‌کنید.
مهلت‌های مهمی که مخترع باید بداند
مهلت ۱۲ماهه
اگر بخواهید از مسیر مستقیم یا کنوانسیون پاریس استفاده کنید، معمولاً باید ظرف ۱۲ ماه از تاریخ اولین اظهارنامه در کشورهای دیگر اظهارنامه بدهید و حق تقدم را اعلام کنید.
مهلت ۳۰ماهه در مسیر PCT
اگر اظهارنامه بین‌المللی PCT ثبت کنید، معمولاً تا ۳۰ ماه از تاریخ حق تقدم فرصت دارید وارد مرحله ملی کشورهای هدف شوید و فرایند ثبت را در هر کشور ادامه دهید. این مهلت به شما زمان بیشتری برای ارزیابی تجاری و تأمین بودجه می‌دهد.
نکته مهم: PCT خودش یک «پتنت جهانی» صادر نمی‌کند.بلکه یک فرایند بین‌المللی است که در پایان آن باید برای دریافت حق اختراع وارد سامانه ملی یا منطقه‌ای کشورهای موردنظر شوید.
حق تقدم در قانون ایران
در قانون ثبت اختراع ایران، «فن یا صنعت قبلی» شامل هر افشایی است که پیش از تاریخ تقاضا یا، در موارد حق تقدم، پیش از تاریخ حق تقدم ناشی از اظهارنامه ثبت اختراع برای عموم افشا شده باشد. بنابراین تاریخ حق تقدم می‌تواند در سنجش جدید بودن اختراع نقش تعیین‌کننده داشته باشد.
اشتباه‌های رایج مخترعان
– افشای زودهنگام اختراع: انتشار مقاله، ارائه در کنفرانس، فروش نمونه یا انتشار ویدیوی فنی پیش از ثبت اولیه می‌تواند جدید بودن اختراع را به خطر بیندازد.
– فراموش‌کردن مهلت ۱۲ماهه: اگر بعد از ۱۲ ماه بخواهید در کشور دیگری ثبت کنید، معمولاً حق استفاده از تاریخ اظهارنامه اول را از دست می‌دهید.
– عدم اعلام رسمی حق تقدم: باید شماره و تاریخ اظهارنامه اول را در اظهارنامه کشور مقصد یا اظهارنامه PCT درج کنید.
– تغییر اساسی موضوع اختراع: حق تقدم فقط به همان موضوعی تعلق دارد که در اظهارنامه اول افشا شده است. افزودن ویژگی کاملاً جدید ممکن است مشمول همان تاریخ حق تقدم نباشد.
چک‌لیست عملی قبل از ثبت
1- پیش از هر افشای عمومی، اظهارنامه اول را ثبت کنید.
2- تاریخ، شماره اظهارنامه و کشور ثبت اولیه را دقیق نگه دارید.
3- اگر بازار جهانی دارید، حداکثر تا ۱۲ ماه تصمیم بگیرید که مسیر پاریس یا PCT را انتخاب کنید.
4- در اظهارنامه بعدی، حق تقدم را با ذکر تاریخ و شماره اظهارنامه اول اعلام کنید.
5- توصیف اختراع، ادعاها و نقشه‌ها را از ابتدا کامل و شفاف تهیه کنید. چون حق تقدم بر مبنای محتوای افشاشده در اظهارنامه اول است.
سوالات متداول
آیا حق تقدم یعنی اختراع من در همه جهان ثبت شده است؟
نه. حق تقدم فقط اولویت تاریخ را حفظ می‌کند. برای بهره‌مندی از حمایت قانونی در هر کشور، باید در همان کشور یا از طریق نظام منطقه‌ای/بین‌المللی مربوط، اظهارنامه بدهید و مراحل ثبت را طی کنید.
اگر کسی بعد از من همان ایده را ثبت کند چه می‌شود؟
اگر شما در مهلت قانونی حق تقدم را در آن کشور اعلام کرده باشید، تاریخ اولین اظهارنامه شما ملاک است و معمولاً اولویت با شماست.
آیا حق تقدم فقط برای اختراع است؟
اصطلاح حق تقدم بیشتر در نظام ثبت اختراع و مالکیت صنعتی مطرح می‌شود. اما در حوزه‌های دیگری مانند علائم تجاری نیز مفاهیم مشابه اولویت وجود دارد. در این مقاله، منظور ما حق تقدم ناشی از اظهارنامه اختراع است.
مقالات مراحل ثبت اختراع و انواع ثبت اختراع را هم مطالعه کنید.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.