اختراع چیست و چه چیزی اختراع نیست؟

بسیاری از افراد مفاهیم مختلف را به عنوان اختراع در نظر می‌گیرند و می‌خواهند آن را ثبت کنند و با مشکل مواجه می‌شوند. بهتر است بدانیم که چه چیزی اختراع نیست که هنگام ثبت با مشکل روبرو نشویم.

 نوآوری، اختراع نیست

بسیاری از افراد فکر می‌کنند که نوآوری و اختراع یکسان هستند، اما این گونه نیست. نوآوری به فرآیند ایجاد ایده‌ها، روش‌ها، محصولات و خدمات یا راه‌حل‌های جدید گفته می‌شود که تاثیر مثبت و ارزش قابل توجهی دارد. زمانی شما یک چیز جدیدی را وارد بازار می‌کنید، نوآوری رخ داده است. تا زمانی ایده، روش، محصول و … جدید وارد بازار نشود، نوآوری محسوب نمی‌شود.

در حالی که اختراع یک فرآیند، محصول یا ترکیبی از این دو است که علاوه بر جدیدی بودن، ابتکاری هم در آن وجود داشته باشد. صرف جدید بودن اختراع محسوب نمی‌شود.

این دو مفهوم در عمق کاملا با هم متفاوت هستند، هر چند در سطح شبیه به نظر می رسند.

ایده، اختراع نیست

افراد معمولا ایده و اختراع را یکی می‌گیرند، چون هر دو به نوعی به چیز جدید مربوط می‌شوند. در نگاه اول برای بسیاری این دو مفهوم روشن نیست. چون هر دو واژه با چیز جدید و خلاقیت گره خورده‌اند، بسیاری فکر می‌کنند اگر ایده‌ای نو داشته باشند، اختراع محسوب می‌شود.

اکثرا نمی‌دانند اختراع تنها ایده نیست، بلکه اختراع نتیجه عملی کردن ایده با ویژگی‌های خاص است.

هر ایده‌ای اختراع نیست. اگر بخواهیم ایده‌ای اختراع باشد باید آن را تبدیل به اختراع کنیم. البته اگر آن ایده پتانسیل تبدیل شدن به اختراع را داشته باشد.

ایده‌ای که مطرح می‌شود، ممکن است تنها یک ایده کسب‌وکاری باشد یا ایده‌ای باشد که از کشور دیگری گرفته شده و بومی‌سازی شود. در صورتی اختراع در کل دنیا نباید باشد.

ترکیب، اختراع نیست

زمانی دو چیز متفاوت با هم ترکیب می‌شوند، در نگاه اول خلاقانه و جدید به نظر می‌رسند. این جدید بودن به افراد این را القا می‌کند که آن چیز اختراع است.

گاهی بعضی اختراعات موفق از ترکیب بوجود آمده‌اند. اما یک تفاوت اینجا وجود دارد که این ترکیبات، صرفا از کنار هم گذاشتن نبوده، بلکه ابتکاری در برداشته است.

در ذهن بسیاری از افراد اختراع یعنی یک چیز جدید. پس وقتی ترکیب جدیدی را ایجاد می‌کنند، تصورشان این است که این ترکیب اختراع است.

اختراع، ترکییب دو یا چند چیزی متفاوت یا شبیه به هم نیست. اختراع می‌تواند ترکیب چیزها باشد اما ترکیبی که ابتکاری در برداشته باشد.

برای مثال اگر شما زانوبندی را درست کرده باشید که از اشعه مادون قرمز و ویبره که برای ماساژ زانو است، استفاده کرده باشید و ترکیب جدیدی برای مثلا گردش خون بهتر در زانو برای کاهش درد، ایجاد کرده‌اید، این فقط یک محصول جدید است نه اختراع. زیرا مادون قرمز و ویبره قبلا هم برای جریان خون بهتر در زانو به صورت دستگاه های‌جداگانه وجود داشته‌اند و شما فقط هر دو را در یک زانوبند قرار داده‌اید. پس اختراع محصوب نمی‌شود. مگر اینکه آنها را طوری ترکیب کرده باشید که ابتکاری ایجاد شده باشد.

طرح صنعتی، اختراع نیست

طرح صنعتی به ظاهر یک محصول مرتبط است. طرح صنعتی جنبه فنی ندارد. در صورتی که اختراع راه‌حل فنی جدید برای یک مسئله خاص است.

برنامه‌نویسی، اختراع نیست

بارها شاهد این بوده‌ام که فردی با زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف، برنامه‌ای را نوشته و می‌خواهد آن را به عنوان اختراع ثبت کند. این برنامه را یا به عنوان اپ یا به عنوان نرم‌افزار اجرا کرده است. اپ‌ها و نرم‌افزارها اختراع محسوب نمی‌شوند.

زمانی می‌توانیم از برنامه‌نویسی در اختراع استفاده کنیم که در قالب محصول ارائه شود. این یعنی چی؟

به فرض یک برنامه خاصی را با زبان پایتون نوشته‌اید و آن را روی یک مچ‌بند اجرا می‌کنید و آن مچ‌بند مشکل خاصی را با استفاده از آن برنامه و فناوری‌های دیگری که دارد، حل می‌کند. این را می‌توان اختراع در نظر گرفت.

برنامه‌نویسی بیشتر شبیه یک ابزار است که در ساختن اختراع نقش دارد ولی به خودی خود، اختراع محسوب نمی‌شود.

بنابراین یک اختراع به سه سوال اساسی پاسخ می‌دهد:

1- آیا این اختراع قابلیت تجاری‌سازی دارد؟

2- آیا جدید است؟

3- آیا گام ابتکاری دارد؟

هر زمان ایده، برنامه، روش و … را دارید که می‌خواهید به عنوان اختراع ثبت کنید، ابتدا به این سه سوال پاسخ دهید.

برای اطلاع از اینکه گام ابتکاری چیست؟ مقاله “هر آنچه در مورد ثبت اختراع بایستی بدانید. ” را مطالعه نمایید.