چگونه رقبای اختراع و راه‌حل‌های جایگزین را شناسایی کنیم؟

برای شناسایی رقبای اختراع، فقط دنبال محصولی با شکل یا فناوری مشابه نگردید. ابتدا مشخص کنید مشتری قرار است با اختراع شما چه کاری انجام دهد. سپس بررسی کنید امروز آن کار را با چه محصول، خدمت، روش دستی یا راه‌حل دیگری انجام می‌دهد. تحلیل رقابت باید هم کسب‌وکارهای مشابه و هم رقبای غیرمستقیمی را پوشش دهد که به همان بازار خدمت می‌کنند.

در کنار این بررسی، جست‌وجوی اسناد اختراع را نیز انجام دهید. اما نتایج آن را با تحلیل بازار اشتباه نگیرید. بررسی رقبا، جست‌وجوی پیشینه فنی و ارزیابی آزادی بهره‌برداری، سه کار متفاوت‌اند که هرکدام به سؤال دیگری پاسخ می‌دهند. ارزیابی آزادی بهره‌برداری به حقوق قابل‌اجرای دیگران، قلمرو جغرافیایی و وضعیت حقوقی پتنت‌های مرتبط مربوط است.

اینکه راز تجاری، طرح صنعتی و پتنت چه تفاوتی با هم دارند را از اینجا بخوانید.

هدف این راهنما ساختن یک نقشه رقابت است که بتوانید از آن برای اصلاح اختراع، انتخاب بازار هدف و نوشتن ارزش پیشنهادی استفاده کنید.

 رقیب اختراع شما لزوماً شبیه اختراع شما نیست

فرض کنید یک ابزار تازه برای بازکردن درِ شیشه طراحی کرده‌اید که استفاده از آن به نیروی دست کمتری نیاز دارد.

اگر فقط عبارت «دربازکن مشابه اختراع من» را جست‌وجو کنید، ممکن است بخشی از رقابت را ببینید. برای کامل‌تر شدن بررسی، باید گزینه‌های دیگری را هم در نظر بگیرید:

– دربازکن‌های دستی و برقی.

– ابزارهای چندکاره آشپزخانه.

– استفاده از پارچه یا دستکش برای گرفتن بهتر در.

– کمک‌گرفتن از فرد دیگر.

– خرید محصولی با بسته‌بندی آسان‌تر.

– کنارگذاشتن خرید شیشه‌هایی که بازکردنشان دشوار است.

این فهرست یک مثال فرضی است، نه نتیجه تحقیق بازار. کار شما این است که مشخص کنید کدام‌یک از این گزینه‌ها واقعاً در زندگی مشتری هدف وجود دارند.

پرسش آغازین تحقیق را این‌گونه بنویسید:

 مشتری من امروز، بدون اختراع من، چگونه به نتیجه موردنظرش می‌رسد؟

 چهار نوع گزینه را در تحلیل رقابت بررسی کنید

برای سازمان‌دهی تحقیق، از این دسته‌بندی عملی استفاده کنید:

گام اول: مسئله را بدون نام اختراعتان بنویسید

پیش از جست‌وجو، توصیف فنی اختراع را کنار بگذارید و این جمله را کامل کنید:

[گروه مشتری] در شرایط [موقعیت استفاده] می‌خواهد [کار مشخص] را انجام دهد، اما با [مانع اصلی] روبه‌روست.

مثال فرضی:

فردی با قدرت گرفتنِ محدود دست می‌خواهد درِ شیشه مواد غذایی را در خانه باز کند، اما گرفتن و چرخاندن در برای او دشوار است.

این جمله بهتر از «من یک دربازکن با سازوکار جدید اختراع کرده‌ام» به تحقیق بازار جهت می‌دهد. چون جست‌وجو را به نتیجه موردنیاز مشتری گره می‌زند، نه فقط به فناوری شما.

  گام دوم: جست‌وجو را در سه مسیر انجام دهید

روش پیشنهادی این مقاله، جست‌وجوی موازی از سه زاویه است: محصول، مسئله و نتیجه.

 مسیر اول: نام محصول و دسته محصول

در این مسیر، محصولات مشابه را پیدا می‌کنید.

برای مثال فرضی دربازکن:

– دربازکن شیشه.

– دربازکن برقی.

– دربازکن برای دست ضعیف.

برای هر محصول مرتبط، نام مدل، شرکت، بازار عرضه و کاربرد ادعاشده را ثبت کنید. نام برند به‌تنهایی برای مقایسه کافی نیست. ممکن است مدل‌های یک شرکت تفاوت‌های مهمی داشته باشند.

 مسیر دوم: زبان مسئله مشتری

در این مسیر، به‌جای نام محصول، عبارت‌هایی را جست‌وجو کنید که مشتری ممکن است برای توصیف مشکل به کار ببرد:

– باز کردن در شیشه سخت است.

– باز کردن شیشه با دست ضعیف.

– باز کردن در شیشه بدون کمک.

هدف این مرحله فقط یافتن محصول نیست. می‌خواهید واژه‌های مشتری، راه‌حل‌های ابتکاری و موقعیت‌های استفاده را هم پیدا کنید.

 مسیر سوم: نتیجه مطلوب

گاهی راه‌حل جایگزین، مسئله را از مسیر دیگری برطرف می‌کند. برای پیدا کردن آن، نتیجه را جست‌وجو کنید:

– بسته‌بندی آسان‌بازشو.

– باز کردن شیشه با یک دست.

برای اختراع‌های دیگر نیز همین سه مسیر را بسازید:

 عبارت‌ها را متناسب با زبان بازار هدف گسترش دهید. فهرست بالا نقطه شروع است، نه فهرست کامل جست‌وجو.

 گام سوم: از هر منبع، نوع مشخصی از اطلاعات بگیرید

تحلیل رقابت باید قوت‌ها، ضعف‌ها، بخش‌های بازار و موانع ورود را بررسی کند. بنابراین فقط جمع‌کردن نام شرکت‌ها کافی نیست.

 گام چهارم: راه‌حل فعلی مشتری را با مصاحبه پیدا کنید

جست‌وجوی اینترنتی را با گفت‌وگو درباره تجربه واقعی مشتری تکمیل کنید. این مرحله را می‌توانید با یک دور کوچک مصاحبه آغاز کنید. هدف دور اول، کشف گزینه‌ها و اصلاح پرسش‌هاست، نه اثبات آماری اندازه بازار.

  گام پنجم: جست‌وجوی پتنت را جداگانه انجام دهید

تحلیل بازار به شما می‌گوید مشتری چه گزینه‌هایی دارد. جست‌وجوی پتنت کمک می‌کند راه‌حل‌های فنی مرتبط و فعالیت توسعه‌ای دیگران را شناسایی کنید.

برای شروع، دو پایگاه عمومی در دسترس‌اند: گوگل پتنت و lens.org

 گام ششم: جدول رقابت را با معیارهای مشتری بسازید

جدول مفید، جدولی نیست که در آن اختراع شما در تمام ستون‌ها برنده شود. معیارها را از مسئله، مصاحبه‌ها و شرایط استفاده استخراج کنید.

برای مثال فرضی دربازکن، ممکن است معیارهای اولیه چنین باشند:

– نیروی لازم.

– امکان استفاده با یک دست.

– سازگاری با اندازه‌های مختلف در.

– زمان آماده‌سازی و استفاده.

– فضای نگهداری.

– نیاز به برق یا باتری.

– قیمت و هزینه‌های جانبی.

– محدودیت‌های ایمنی و استفاده.

اهمیت این معیارها باید در تحقیق مشتری بررسی شود. فهرست بالا فقط پیشنهاد اولیه است.

چگونه از هوش مصنوعی در این تحقیق استفاده کنیم؟

هوش مصنوعی را برای گسترش زاویه‌های جست‌وجو و سازمان‌دهی اطلاعات به کار بگیرید، نه به‌عنوان منبع نهایی اثبات وجود رقیب.

این دستور پیشنهادی را می‌توانید استفاده کنید:

مشتری هدف من [شرح مشتری] است و می‌خواهد [کار] را در شرایط [موقعیت] انجام دهد. راه‌حل من [توضیح کوتاه] است. دسته‌های احتمالی رقبای مستقیم، غیرمستقیم، روش‌های دستی و تغییر رفتار را پیشنهاد بده. برای هر دسته، عبارت‌های جست‌وجوی فارسی و انگلیسی بنویس. پیشنهادها را فرضیه بنام و اطلاعات نامطمئن را مشخص کن.

پس از آن، هر نام محصول یا ادعای عملکرد را در منبع اصلی بررسی کنید.

 برنامه عملی پنج‌روزه برای شروع

این برنامه پیشنهادی، یک تحقیق اولیه می‌سازد. جایگزین بررسی جامع بازار یا ارزیابی حقوقی نیست.


در پایان روز پنجم، باید بتوانید این چهار چیز را بنویسید:

– مهم‌ترین گزینه فعلی مشتری چیست؟

– مشتری چرا هنوز آن را انتخاب می‌کند؟

– اختراع شما کدام محدودیت مهم را هدف می‌گیرد؟

– چه آزمونی باید نشان دهد راه‌حل شما واقعاً بهتر است؟

 اشتباه‌هایی که نقشه رقابت را بی‌فایده می‌کنند

– جست‌وجوی نام اختراع خودتان، به‌جای کار و مسئله مشتری.

– محدودکردن رقابت به محصولات هم‌شکل یا هم‌فناوری.

 پرسش‌های متداول

 اگر محصول مشابهی پیدا نکردم، اختراعم بی‌رقیب است؟

چنین نتیجه‌ای نگیرید. ابتدا جست‌وجو را به مسئله، نتیجه مطلوب و روش فعلی مشتری گسترش دهید. تحلیل رقابت باید رقبای غیرمستقیم و صنایع دیگری را هم در نظر بگیرد که به همان بازار خدمت می‌کنند.

 اگر مشتری از یک روش رایگان استفاده می‌کند، آن را هم بررسی کنم؟

بله. در این چارچوب، هر گزینه‌ای که مشتری برای انجام کار انتخاب می‌کند وارد جدول می‌شود. برای روش رایگان، قیمت خرید را صفر بنویسید، اما زمان، نیاز به کمک و محدودیت‌ها را جداگانه بررسی کنید.

 پیدا شدن پتنت مشابه یعنی باید کار را متوقف کنم؟

نه. ابتدا نوع ارتباط سند با اختراع شما را روشن کنید. برای بررسی حقوقی، ادعاها، وضعیت حقوقی و قلمرو جغرافیایی اهمیت دارند. از روی عنوان یا تصویر پتنت نمی‌توان درباره تعارض حقوقی نتیجه قطعی گرفت.

 مهم‌ترین خروجی تحلیل رقابت چیست؟

یک ادعای قابل‌آزمون درباره تمایز شما:

برای این مشتری، در این شرایط، نسبت به این گزینه فعلی، این منفعت را ایجاد می‌کنیم.

اگر هنوز نتوانید این جمله را دقیق و با شواهد بنویسید، جدول رقابت شما به تحقیق بیشتری نیاز دارد.