نوآوری بسته

راز آزمایشگاهی که هیچ‌کس اجازه ورود به آن را نداشت

در دهه‌های گذشته، بسیاری از بزرگ‌ترین اختراعات جهان در ساختمان‌هایی متولد شدند که مردم عادی حتی اجازه نزدیک شدن به آن‌ها را نداشتند. در این مراکز دانشمندان در سکوت کار می‌کردند. اطلاعات محرمانه بود. ایده‌ها به بیرون نشت نمی‌کرد. رقبا چیزی نمی‌دانستند.

اگر در آن زمان از مدیران بزرگ صنعتی می‌پرسیدید نوآوری چگونه شکل می‌گیرد، تقریباً همه یک پاسخ می‌دادند:

ما بهترین متخصصان را استخدام می‌کنیم، خودمان تحقیق می‌کنیم، خودمان توسعه می‌دهیم و خودمان محصول را وارد بازار می‌کنیم.

این همان چیزی است که بعدها «نوآوری بسته» نام گرفت.

سال‌ها این مدل بر جهان حکومت کرد. از صنایع هوافضا گرفته تا داروسازی، الکترونیک و خودروسازی. اما آیا هنوز هم کاربرد دارد؟

و مهم‌تر از آن:

یک مخترع چه چیزی می‌تواند از آن بیاموزد؟

نوآوری بسته چیست؟

نوآوری بسته (Closed Innovation) مدلی از نوآوری است که در آن تمام مراحل خلق دانش و تبدیل آن به محصول در داخل سازمان انجام می‌شود.

در این رویکرد:

ایده‌ها از داخل سازمان می‌آیند.

تحقیقات در داخل انجام می‌شود.

توسعه فناوری در داخل انجام می‌شود.

مالکیت دانش حفظ می‌شود.

انتشار اطلاعات کنترل می‌شود.

فلسفه اصلی این مدل بسیار ساده است:

اگر دانش ارزشمند است، نباید از سازمان خارج شود.

چرا نوآوری بسته به وجود آمد؟

برای درک نوآوری بسته باید به قرن بیستم بازگردیم. در آن دوران دانشگاه‌ها ضعیف‌تر بودند. استارتاپ‌ها کم بودند. اینترنت وجود نداشت. انتقال دانش دشوار بود. در نتیجه شرکت‌های بزرگ مجبور بودند همه چیز را خودشان انجام دهند. به همین دلیل آزمایشگاه‌های عظیم تحقیقاتی شکل گرفتند.

عصر طلایی نوآوری بسته

بین دهه ۱۹۳۰ تا ۱۹۹۰ نوآوری بسته مدل غالب جهان بود. بسیاری از شرکت‌ها اعتقاد داشتند اگر می‌خواهی آینده را بسازی، باید دانش را مالک شوی. این طرز فکر باعث شد برخی از مشهورترین مراکز تحقیقاتی تاریخ شکل بگیرند.

افسانه Bell Labs

یکی از مشهورترین نمونه‌های نوآوری بسته، Bell Labs بود. این مرکز تحقیقاتی اختراعاتی خلق کرد که جهان را تغییر دادند ترانزیستور، لیزر، سیستم‌های مخابراتی مدرن و نظریه اطلاعات.

نکته جالب این است که تقریباً همه این دستاوردها درون یک سازمان و پشت درهای بسته ایجاد شدند.

اپل؛ قلعه‌ای که هنوز پابرجاست

وقتی صحبت از نوآوری بسته می‌شود، بسیاری از متخصصان به Apple اشاره می‌کنند.

اگرچه اپل از فناوری‌های بیرونی نیز استفاده می‌کند، اما همچنان یکی از بسته‌ترین سیستم‌های نوآوری جهان را دارد.

ویژگی‌های این رویکرد:

محرمانگی شدید

کنترل کامل طراحی

کنترل تجربه کاربر

حفاظت سختگیرانه از دانش

نتیجه؟

خلق محصولاتی که هماهنگی بالایی میان اجزای مختلف دارند.

نوآوری بسته واقعاً چه چیزی می‌فروشد؟

بیشتر افراد تصور می‌کنند نوآوری بسته درباره فناوری است. اما در واقع یک چیز دیگر می‌فروشد: کنترل

کنترل بر دانش، کیفیت، برند، تجربه مشتری، مالکیت فکری و ذهنیت یک نوآور بسته

فرض کنید دو مدیر وجود دارند.

مدیر اول می‌گوید:

برویم ببینیم دیگران چه ایده‌هایی دارند.

مدیر دوم می‌گوید:

برویم خودمان راه‌حل را پیدا کنیم.

مدیر دوم به نوآوری بسته نزدیک‌تر است.

او اعتقاد دارد مزیت رقابتی در مالکیت دانش نهفته است.

نمونه‌های واقعی نوآوری بسته

صنعت داروسازی

بسیاری از شرکت‌های دارویی سالانه میلیاردها دلار صرف تحقیق می‌کنند.

دلیل؟

یک فرمول جدید دارویی می‌تواند میلیاردها دلار ارزش داشته باشد.

در چنین شرایطی محرمانگی حیاتی است.

صنایع دفاعی

بخش زیادی از نوآوری‌های نظامی در چارچوب نوآوری بسته شکل می‌گیرند.

زیرا نشت اطلاعات می‌تواند پیامدهای امنیتی داشته باشد.

صنعت نیمه‌هادی‌ها

برخی تولیدکنندگان تراشه بخش مهمی از دانش فنی خود را محرمانه نگه می‌دارند.

زیرا سال‌ها تحقیق در پشت این فناوری‌ها نهفته است.

صنایع لوکس

برندهای لوکس اغلب فرمول‌ها، فرآیندها و روش‌های تولید خود را محرمانه نگه می‌دارند.

زیرا رازآلود بودن بخشی از ارزش برند است.

 

فرآیند نوآوری بسته چگونه است؟

اگر وارد یک سازمان با نوآوری بسته شوید، معمولاً با چرخه‌ای مشابه مواجه خواهید شد.

مرحله اول: تولید ایده در داخل

ایده‌ها از:

کارکنان

تیم‌های تحقیق و توسعه

مدیران

واحدهای تخصصی

ایجاد می‌شوند. منابع بیرونی نقش محدودی دارند.

مرحله دوم: تحقیق داخلی

تمام دانش درون سازمان تولید می‌شود. سازمان به شدت روی تیم‌های تخصصی سرمایه‌گذاری می‌کند.

مرحله سوم: توسعه فناوری

نمونه‌های اولیه ساخته می‌شوند. اطلاعات محرمانه باقی می‌مانند.

مرحله چهارم: حفاظت از دانش

در این مرحله:

پتنت ثبت می‌شود.

قراردادهای محرمانگی تنظیم می‌شود.

دسترسی به اطلاعات محدود می‌شود.

مرحله پنجم: تجاری‌سازی

محصول به بازار عرضه می‌شود. ‎اما دانش اصلی همچنان در اختیار سازمان باقی می‌ماند.

 

مزایای نوآوری بسته

کنترل کامل

‎هیچ بازیگر خارجی در تصمیمات کلیدی دخالت نمی‌کند.

حفاظت از مالکیت فکری

‎ریسک کپی‌برداری کاهش می‌یابد.

هماهنگی بیشتر

‎تمام اجزا تحت یک مدیریت واحد توسعه می‌یابند.

ایجاد مزیت رقابتی پایدار

‎برخی فناوری‌ها سال‌ها می‌توانند محرمانه باقی بمانند.

 

معایب نوآوری بسته

‎اما هر قلعه‌ای هزینه دارد.

هزینه بالا: ‎ساخت و نگهداری تیم‌های تحقیقاتی گران است.

سرعت کمتر: ‎گاهی سازمان‌ها به دلیل تکیه صرف بر منابع داخلی کندتر حرکت می‌کنند.

خطر تفکر بسته: ‎وقتی همه شبیه هم فکر می‌کنند، احتمال خطا افزایش می‌یابد.

از دست دادن ایده‌های بیرونی: ‎گاهی بهترین ایده‌ها خارج از سازمان وجود دارند.

چرا جهان به سمت نوآوری باز حرکت کرد؟

‎در دهه ۲۰۰۰ اتفاق مهمی رخ داد.

‎مدیران متوجه شدند:

همه افراد باهوش دنیا برای ما کار نمی‌کنند. ‎این جمله معروف Henry Chesbrough بود. ‎و همین تفکر باعث ظهور نوآوری باز شد. ‎اما این به معنای مرگ نوآوری بسته نبود. ‎بلکه به معنای پایان سلطه انحصاری آن بود.

چیزی که دانشگاه‌ها کمتر می‌گویند

‎در عمل، تقریباً هیچ شرکتی کاملاً بسته یا کاملاً باز نیست. ‎بیشتر سازمان‌های موفق از یک مدل ترکیبی استفاده می‌کنند. ‎آن‌ها تصمیم می‌گیرند:

‎چه چیزی باید محرمانه بماند؟

‎و

‎چه چیزی می‌تواند با دیگران به اشتراک گذاشته شود؟

چه زمانی نوآوری بسته بهترین انتخاب است؟

‎این رویکرد معمولاً زمانی مناسب‌تر است که:

 فناوری بسیار حساس باشد.

 مزیت رقابتی به دانش محرمانه وابسته باشد.

 سرمایه‌گذاری تحقیقاتی سنگین انجام شده باشد.

 حفاظت از مالکیت فکری اهمیت بالایی داشته باشد.

آینده نوآوری بسته

‎برخلاف پیش‌بینی برخی کارشناسان، نوآوری بسته از بین نخواهد رفت. ‎هوش مصنوعی، زیست‌فناوری، فناوری‌های دفاعی، تراشه‌ها و بسیاری از فناوری‌های پیشرفته همچنان به درجاتی از نوآوری بسته نیاز خواهند داشت. ‎اما احتمالاً شکل آن تغییر خواهد کرد.

‎سازمان‌های آینده بیشتر شبیه دژهایی با دروازه‌های هوشمند خواهند بود. برخی درها بسته می‌مانند. برخی درها باز می‌شوند.  و مدیریت این مرزها به یک مزیت رقابتی تبدیل خواهد شد.

پیشنهاد: مطالعه مقاله ” چه چیزی اختراع نیست؟